ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനം തകർത്തതായി ഡോണൾഡ് ട്രംപ്; ആണവ ചർച്ചകൾക്ക് മുൻപ് ഉപരോധം നീക്കണമെന്ന് ഇറാൻ
വാഷിങ്ടൺ — തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന് സമീപമുള്ള ഇറാന്റെ വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന് നേരെ സൈന്യം പുതിയ ആക്രമണം നടത്തിയതായി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി. അതേസമയം, ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി മധ്യസ്ഥരായ ഖത്തർ മുന്നോട്ടുവെച്ച പുതിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ടെഹ്റാൻ പരിശോധിച്ചുവരികയാണ്.
ആഗോള എണ്ണക്കടത്തിന് നിർണ്ണായകമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഖെഷ്ം ദ്വീപിലുള്ള സുസ മേഖലയിൽ രണ്ട് വലിയ സ്ഫോടനങ്ങൾ ഉണ്ടായതായി ഇറാൻ ഔദ്യോഗിക മാധ്യമങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഫ്ലോറിഡയിലെ വെസ്റ്റ് പാം ബീച്ചിൽ എത്തിയ ശേഷം മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് സംസാരിക്കവെയാണ് ട്രംപ് സൈനിക നീക്കം സ്ഥിരീകരിച്ചത്.
ഇറാൻ സ്ഥാപിച്ച പുതിയ വ്യോമപ്രതിരോധ ഉപകരണം മിനിറ്റുകൾക്കകം യുഎസ് സേന തകർത്തതായും ഇതൊരു ചെറിയ സൈനിക നടപടി മാത്രമാണെന്നും ട്രംപ് പറഞ്ഞു. 2025 ജൂണിൽ ഇസ്രായേൽ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളിലും തുടർന്നുള്ള സൈനിക നടപടികളിലും ഇറാന്റെ ഭൂരിഭാഗം വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളും തകർക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇവ പുനർനിർമ്മിക്കാനുള്ള ഇറാന്റെ ശ്രമങ്ങളെയാണ് യുഎസ് ലക്ഷ്യമിട്ടത്.
യുഎസ് ഇടക്കാല തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ട്രംപിന്റെ റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിക്ക് ഇരുസഭകളിലും ഭൂരിപക്ഷം നഷ്ടപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെയാണ് പുതിയ ആക്രമണം. എട്ടുമാസമായി തുടരുന്ന യുദ്ധവും ഇന്ധനവില വർധനവും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു.
സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്കിടയിലും സംഘർഷം ലഘൂകരിക്കാനുള്ള നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ ഗൾഫ് മേഖലയിൽ സജീവമാണ്. തർക്കങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഖത്തർ സമർപ്പിച്ച രണ്ട് ദിവസത്തെ ഇടക്കാല സമവായ ഫോർമുല ഇറാൻ പരിശോധിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, വാഷിങ്ടൺ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന ഉപാധികളിൽ അയവുവരുത്താതെ പൂർണ്ണ ആണവ ചർച്ചകളിലേക്ക് കടക്കില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് ടെഹ്റാൻ.
തുറമുഖ ഉപരോധം പിൻവലിക്കുക, മരവിപ്പിച്ച ധനസമ്പാദ്യം വിട്ടുനൽകുക, യുദ്ധനഷ്ടപരിഹാരം നൽകുക, മേഖലയിലെ സൈനിക നടപടികൾ പൂർണ്ണമായി അവസാനിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചാൽ മാത്രമേ ആണവ ചർച്ചകൾ സാധ്യമാകൂ എന്ന് ഇറാൻ നേതൃത്വം വ്യക്തമാക്കി. ഖത്തർ മുന്നോട്ടുവെച്ച നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഇറാനിലെ തകർന്ന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജ ഏജൻസിക്ക് (ഐഎഇഎ) പരിശോധന നടത്താൻ അനുമതി നൽകാനും ഒമാനുമായി ധാരണയിലെത്തിയ രീതിയിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം താൽക്കാലികമായി പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.
ഇറാൻ ആണവ പദ്ധതിയുമായും ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായും ശാസ്ത്രജ്ഞരുമായും ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നവർക്ക് 20 ദശലക്ഷം ഡോളർ വരെ പാരിതോഷികം നൽകുമെന്ന് യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. നയതന്ത്ര തലത്തിൽ ഖത്തർ, ഇറാഖ്, ഈജിപ്ത് വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാരുമായി ഇറാൻ ചർച്ചകൾ നടത്തിവരികയാണ്.
