ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തർക്കം: ഇറാന്റെ ഏഴുദിന ഒത്തുതീർപ്പ് നിർദേശം തള്ളി യുഎസ്; വിമാന സർവീസുകൾ താളംതെറ്റി

ചരക്കുനീക്കവും വ്യോമഗതാഗതവും പ്രതിസന്ധിയിൽ; ഗൾഫ് മേഖലയിൽ അതീവ ജാഗ്രത

ദുബായ്, സെപ്റ്റംബർ 26 — തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവെച്ച ഏഴു ദിവസത്തെ ഒത്തുതീർപ്പ് കരാർ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് തള്ളി. ഇതോടെ രാജ്യാന്തര എണ്ണ, ചരക്കുനീക്ക പാതയിലെ അനിശ്ചിതത്വം രൂക്ഷമായതിനൊപ്പം യുഎഇ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗൾഫ് മേഖലയിലെ വിമാന സർവീസുകളിലും ചരക്കുനീക്കത്തിലും കടുത്ത യാത്രാ-വ്യാപാര തടസ്സങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു.

തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവെച്ച ഏഴു ദിവസത്തെ ഒത്തുതീർപ്പ് കരാർ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് തള്ളി. ഇതോടെ രാജ്യാന്തര എണ്ണ, ചരക്കുനീക്ക പാതയിലെ അനിശ്ചിതത്വം രൂക്ഷമായതിനൊപ്പം യുഎഇ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗൾഫ് മേഖലയിലെ വിമാന സർവീസുകളിലും ചരക്കുനീക്കത്തിലും കടുത്ത യാത്രാ-വ്യാപാര തടസ്സങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു.

ഖത്തർ മുഖേനയാണ് തങ്ങളുടെ നിർദേശങ്ങൾ അടങ്ങിയ സമഗ്രരേഖ വാഷിങ്ടണിന് കൈമാറിയതെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യമന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി അറിയിച്ചു. ലെബനൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മേഖലകളിൽ ഏഴു ദിവസത്തേക്ക് യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുക, ഇറാന്റെ തുറമുഖങ്ങൾക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയ ഉപരോധം യുഎസ് അവസാനിപ്പിക്കുക, മരവിപ്പിച്ച 12 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകുക, എണ്ണ കയറ്റുമതിക്കുള്ള ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കുക, ആണവ ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുക എന്നിവയായിരുന്നു ഇറാന്റെ പ്രധാന ഉപാധികൾ. ഈ വ്യവസ്ഥകൾ അംഗീകരിച്ചാൽ ഏഴാം ദിവസം ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് പൂർണമായി തുറന്നുകൊടുക്കാമെന്നായിരുന്നു ഇറാന്റെ വാഗ്ദാനം.

എന്നാൽ, മുൻവ്യവസ്ഥകളോടെയുള്ള ഈ നിർദേശം അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടം തള്ളിയതായി യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഉദ്ധരിച്ച് വാൾസ്ട്രീറ്റ് ജേണൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഇതോടെ അന്താരാഷ്ട്ര ചരക്കുകപ്പലുകൾക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയ നിയന്ത്രണങ്ങൾ കൂടുതൽ കർശനമാക്കി. ഇറാന് മേലുള്ള ഉപരോധ നടപടികളുടെ ഭാഗമായി 122 വാണിജ്യ കപ്പലുകളുടെ ദിശ യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് മാറ്റിയതായും സ്ഥിരീകരിച്ചു.

കടലിടുക്കിലെ സ്തംഭനാവസ്ഥ ഗൾഫിലെ വ്യോമഗതാഗതത്തെ കാര്യമായി ബാധിച്ചു. ദുബായ്, അബുദാബി വിമാനത്താവളങ്ങൾ സാധാരണ നിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇറാനിയൻ എയർലൈനുകളുടെ സർവീസുകൾ യുഎഇ ജനറൽ സിവിൽ ഏവിയേഷൻ അതോറിറ്റി അനിശ്ചിതകാലത്തേക്ക് നിർത്തിവെച്ചു. നിരവധി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനക്കമ്പനികളും ഗൾഫ് സെക്ടറിലെ സർവീസുകളിൽ വെട്ടിച്ചുരുക്കൽ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

എയർ ഫ്രാൻസ് ഒക്ടോബർ 13 വരെ ദുബായ് സർവീസുകൾ നിർത്തിവെച്ചപ്പോൾ കെഎൽഎം, സിംഗപ്പൂർ എയർലൈൻസ്, ഐടിഎ എയർവേസ്, സ്വിസ്, യൂറോവിങ്സ് എന്നിവ ഒക്ടോബർ 24 വരെ സർവീസുകൾ റദ്ദാക്കി. വിസ് എയർ തങ്ങളുടെ ദുബായ് സർവീസുകൾ ഒക്ടോബർ 25-ലേക്കും അബുദാബി സർവീസുകൾ 27-ലേക്കും മാറ്റി. എയർ കാനഡ 2027 ജനുവരി പകുതി വരെയാണ് ദുബായ് സർവീസുകൾ റദ്ദാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഫിലിപ്പീൻസ് എയർലൈൻസ് ഒക്ടോബർ രണ്ടിന് ആഴ്ചയിൽ നാല് സർവീസുകളോടെ പ്രവർത്തനം പുനരാരംഭിക്കാൻ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്. തുർക്കിഷ് എയർലൈൻസ് ദുബായിലേക്കും അബുദാബിയിലേക്കും സർവീസുകൾ പുനരാരംഭിച്ചെങ്കിലും ടെഹ്‌റാനിലേക്കുള്ള സർവീസുകൾ നിർത്തിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഇറാഖിലെ നജഫ് വിമാനത്താവളവും ഇറാനിലേക്കുള്ള സർവീസുകൾ റദ്ദാക്കി.

മേഖലയിലെ സൈനിക സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളികളും തുടരുകയാണ്. റിയാദിന് നേരെ വന്ന രണ്ട് ഹൂതി ഡ്രോണുകളും ഖമീസ് മുശൈത്തിന് നേരെ തൊടുത്തുവിട്ട ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലും തകർത്തതായി സൗദി നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യസേന വെളിപ്പെടുത്തി. ഇതിനിടെ, മക്ക സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാറിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സൗദി പ്രതിരോധ മന്ത്രി അമീർ ഖാലിദ് ബിൻ സൽമാനും പാകിസ്ഥാൻ കരസേനാ മേധാവി ഫീൽഡ് മാർഷൽ അസിം മുനീറും റിയാദിൽ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി പ്രതിരോധ സഹകരണം വിലയിരുത്തി.

അതേസമയം, ന്യൂയോർക്കിൽ നടക്കുന്ന യുഎൻ പൊതുസഭയ്ക്കിടെ ഒമാൻ വിദേശകാര്യമന്ത്രി ബദർ അൽബുസൈദിയും ഇറാന്റെ അബ്ബാസ് അരാഗ്ചിയും ചർച്ച നടത്തി. ഹോർമുസിലൂടെയുള്ള ചരക്കുനീക്കം സുരക്ഷിതമാക്കാൻ അടിയന്തര നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ വേണമെന്ന് ഒമാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. മറ്റൊരു സംഭവവികാസത്തിൽ, അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ ഏജൻസി (ഐഎഇഎ) ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്ക് പരിശോധന നടത്താൻ അനുമതി നൽകാൻ ഇറാൻ സന്നദ്ധമാണെന്ന് പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയൻ സിബിഎസ് ന്യൂസിനോട് പ്രതികരിച്ചു.

ലോകത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്ന പെട്രോളിയം ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ പ്രധാന കടത്തുപാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സ്തംഭനാവസ്ഥ നീണ്ടാൽ അത് ഇൻഷുറൻസ് നിരക്കുകൾ, കപ്പൽ ചരക്കുകൂലി, ഇറക്കുമതി ചെലവുകൾ എന്നിവയെ ബാധിക്കും. ഇത് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ വിപണി വിലകളിലും ഇന്ധനവില നിർണയത്തിലും പ്രതിഫലിച്ചേക്കാം. നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ യാത്ര തിരിക്കുന്നതിന് മുൻപ് വിമാനക്കമ്പനികളിൽ നിന്നും എയർപോർട്ട് അതോറിറ്റികളിൽ നിന്നും നേരിട്ട് വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കണമെന്ന് യാത്രക്കാർക്ക് അധികൃതർ നിർദേശം നൽകി.