താത്കാലിക വെടിനിർത്തൽ കരാറിന് പിന്നാലെ ഹോർമൂസിൽ സ്ഥിതിഗതികൾ സാധാരണ നിലയിലേക്ക്; ഇറാനെതിരായ സൈനിക നടപടികൾക്ക് വിലക്കേർപ്പെടുത്തി അമേരിക്കൻ പാർലമെന്റ്.
ദുബായ്: ആഗോള ഊർജ്ജ വിപണിയുടെ ജീവനാഡിയായ ഹോർമൂസ് ഇടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം യുദ്ധത്തിനു മുൻപത്തെ സ്ഥിതിയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തുന്നു. ഫെബ്രുവരിയിൽ ആരംഭിച്ച യുഎസ്-ഇറാൻ സൈനിക സംഘർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഇതാദ്യമായാണ് ഹോർമൂസ് വഴിയുള്ള ചരക്കുനീക്കം ഇത്രയും സജീവമാകുന്നത്. വാഷിംഗ്ടണും ടെഹ്‌റാനും തമ്മിലുണ്ടാക്കിയ താത്കാലിക വെടിനിർത്തൽ ധാരണയെത്തുടർന്ന് ഹോർമൂസിലെ സ്ഥിതിഗതികൾ സാധാരണ നിലയിലായതായി അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി. ഇതേസമയം തന്നെ, ഇറാനെതിരെ കോൺഗ്രസിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ കൂടുതൽ സൈനിക നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് പ്രസിഡന്റ് ട്രംപിനെ വിലക്കുന്ന ചരിത്രപരമായ യുദ്ധാധികാര പ്രമേയം യുഎസ് സെനറ്റ് പാസാക്കി.
കപ്പൽ ഗതാഗതം നിരീക്ഷിക്കുന്ന പ്രമുഖ അന്താരാഷ്ട്ര ഏജൻസികളായ കെപ്ലർ (Kpler), എക്സ്എസ് മറൈൻ എന്നിവയുടെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം കഴിഞ്ഞ 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ നാൽപ്പതിലധികം വാണിജ്യ കപ്പലുകളാണ് ഹോർമൂസ് കടന്നുപോയത്. ഉപരോധം കടുപ്പിച്ച ഘട്ടത്തിൽ വിരലിലെണ്ണക്കാവുന്ന കപ്പലുകൾ മാത്രമായി ചുരുങ്ങിയ സ്ഥാനത്താണിത്. ഗൾഫ് മേഖലയിൽ കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ ചരക്കുകളുമായി മാസങ്ങളായി കുടുങ്ങിക്കിടന്ന കപ്പലുകൾക്ക് വെടിനിർത്തൽ വലിയ ആശ്വാസമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.
സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ വെച്ച് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി വാൻസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ചർച്ചകളാണ് താത്കാലിക സമാധാനത്തിന് വഴിതുറന്നത്. ഇറാൻ മേലുള്ള എണ്ണ ഉപരോധത്തിൽ അമേരിക്ക താത്കാലിക ഇളവുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ കപ്പൽ കമ്പനികൾ വീണ്ടും ഈ റൂട്ട് സജീവമാക്കുകയായിരുന്നു. ഇതിനിടെ, യുഎസ് വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ യുഎഇ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ സന്ദർശനം നടത്തി സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങൾ വിലയിരുത്തുകയും സഖ്യകക്ഷികൾക്ക് ആത്മവിശ്വാസം നൽകുകയും ചെയ്തു.
എന്നാൽ, ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ യുദ്ധ നയങ്ങൾക്കെതിരെ അമേരിക്കൻ പാർലമെന്റിൽ വലിയ പ്രതിഷേധമാണ് ഉയർന്നത്. ഡെമോക്രാറ്റുകൾ കൊണ്ടുവന്ന പ്രമേയത്തെ നാല് ഭരണകക്ഷി (റിപ്പബ്ലിക്കൻ) സെനറ്റർമാർ അനുകൂലിച്ചതോടെ 48-നെതിരെ 50 വോട്ടുകൾക്കാണ് പ്രമേയം പാസായത്. ഇതോടെ പാർലമെന്റിന്റെ മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ ഇറാനെതിരെ പ്രത്യാക്രമണം നടത്താൻ ട്രംപിന് നിയമപരമായ തടസ്സങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരും.
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ഹോർമൂസിന്റെ ഭാവി നിയന്ത്രണം ആർക്കായിരിക്കുമെന്ന തർക്കം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, നിലവിൽ എണ്ണ, പ്രകൃതിദത്ത വാതകം (LNG) എന്നിവ വഹിച്ചുകൊണ്ടുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പലുകളുടെ യാത്ര സുരക്ഷിതമായി തുടരുകയാണ്.
ഹോർമൂസിന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ പങ്ക്: ആഗോളതലത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന എണ്ണയുടെ അഞ്ചിലൊന്നും കടന്നുപോകുന്നത് ഒമാനും ഇറാനും ഇടയിലുള്ള ഈ ഇടുങ്ങിയ കടലിടുക്കിലൂടെയാണ്. 2026 ഫെബ്രുവരിയിൽ ആരംഭിച്ച യുദ്ധത്തെ തുടർന്ന് ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി ഹോർമൂസ് പൂർണ്ണമായി അടച്ചിടേണ്ടി വരികയും 125 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ ചരക്കുനീക്കം സ്തംഭിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ജൂൺ പകുതിയോടെ ഒപ്പുവെച്ച താത്കാലിക വെടിനിർത്തൽ കരാറാണ് നിലവിൽ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിക്ക് തണലാവുന്നത്.
