“ഞാനും നീയും ചേർന്ന്, നിങ്ങളും ഞങ്ങളും ചേർന്ന് രണ്ടാവുകയല്ല; നമ്മൾ എന്ന സുന്ദരമായ വലിയ ഒന്നാവുകയാണ് വേണ്ടത്.”
വിഭജനങ്ങളുടെയും വിദ്വേഷങ്ങളുടെയും ആധുനിക ലോകത്തിരുന്ന് അക്ഷരങ്ങളുടെ സുൽത്താൻ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ഓർമ്മയായിട്ട് 32 വർഷങ്ങൾ തികയുന്ന ഈ വേളയിൽ, ഇതിലും മനോഹരമായി മറ്റെങ്ങനെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദർശനങ്ങളെ നമുക്ക് അടയാളപ്പെടുത്താനാകുക? ‘ഞാൻ’, ‘നീ’, ‘അവർ’ എന്നിങ്ങനെ മനുഷ്യർ പരസ്പരം അതിർവരമ്പുകൾ തീർക്കുമ്പോൾ, പ്രപഞ്ചത്തിലെ സർവചരാചരങ്ങളെയും ചേർത്തുപിടിച്ച് ‘നമ്മൾ’ എന്ന വലിയൊരു ഏകത്വത്തെ പ്രഖ്യാപിച്ച പ്രവാചകനായിരുന്നു ബഷീർ.
ഭൂമിയിലെ അവകാശികൾ മനുഷ്യർ മാത്രമല്ലെന്നും, ഈ പ്രപഞ്ചത്തിലെ പാമ്പും പഴുതാരയും കാക്കയും പൂച്ചയും തൊടിയിലെ മുൾച്ചെടി പോലും ആ അവകാശത്തിൽ പങ്കുചേരുന്നവരാണെന്നും ബഷീർ നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചു. സുൽത്താന്റെ ഓർമ്മകൾക്ക് മുന്നിൽ മലയാളി വീണ്ടും പ്രണാമം അർപ്പിക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം വിഭാവനം ചെയ്ത ആ ‘സുന്ദരമായ വലിയ ഒന്നിലേക്ക്’ നമ്മൾ എത്രത്തോളം അടുത്തു എന്നതാണ് ആത്മപരിശോധന നടത്തേണ്ട ചോദ്യം.
വിഭജനങ്ങളുടെ കാലത്തെ ‘ബഷീറിയൻ’ പ്രതിരോധം
ജാതിയുടെയോ മതത്തിന്റെയോ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയോ പേരിൽ മനുഷ്യർ പല തട്ടുകളായി തിരിഞ്ഞ് ‘രണ്ടാവാൻ’ ശ്രമിക്കുന്ന സമകാലിക സാഹചര്യത്തിൽ ബഷീറിന്റെ പ്രസക്തി ഇരട്ടിക്കുകയാണ്. ഫാസിസവും വംശീയതയും ലോകത്തെ വിഴുങ്ങാൻ നോക്കുമ്പോൾ, കോഴിക്കോട്ടെ ബേപ്പൂരിലെ ആ മാങ്കോസ്റ്റിൻ മരച്ചുവട്ടിലിരുന്ന് ഗ്രാമഫോണിൽ ‘മെഹ്ഫിൽ’ പാട്ടുകൾ കേട്ട ആ മനുഷ്യൻ മുന്നോട്ടുവെച്ച രാഷ്ട്രീയം ഏറെ പ്രകാശമുള്ളതാണ്.
‘ന്റുപ്പൂപ്പാക്കൊരാനേണ്ടാരുന്നു’ എന്ന കൃതിയിലൂടെയും, ‘ബാല്യകാലസഖി’യിലെ മജീദിലൂടെയും സുഹ്റയിലൂടെയും അദ്ദേഹം പകർന്നുതന്നത് വെറും കഥകളല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ വലിയ പാഠങ്ങളാണ്. ഏത് കഠിനമായ ദാരിദ്ര്യത്തിലും പ്രണയത്തിലും അദ്ദേഹം ചിരിയുടെയും നന്മയുടെയും ഒരു നേർത്ത നൂലിഴ കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു.
“മനുഷ്യൻ മനുഷ്യനെ സ്നേഹിക്കുക എന്നതിനേക്കാൾ വലിയൊരു പുണ്യം വേറെയില്ല.”
ഓർമ്മകളിൽ ജീവിക്കുന്ന സുൽത്താൻ
1994 ജൂലൈ 5-നാണ് ബേപ്പൂർ സുൽത്താൻ ഈ ഭൗതിക ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞത്. എന്നാൽ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളിലെ ഫാത്തിമയും, ആനവാൽ മജീദും, എട്ടുകാലി മമ്മൂഞ്ഞും, മണ്ടൻ മുത്തപ്പയുമെല്ലാം മലയാളിയുടെ നിത്യജീവിതത്തിലെ വർത്തമാനങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും സജീവമായി ജീവിക്കുന്നു. ഭാഷയുടെ വ്യാകരണ നിയമങ്ങളെ പൊളിച്ചെഴുതി, സാധാരണക്കാരന്റെ സംസാരശൈലിയെ സാഹിത്യത്തിന്റെ ഉച്ചിയിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ച വിപ്ലവകാരിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
എഡിറ്റോറിയലുകൾ പലപ്പോഴും ഭരണകൂടങ്ങളോടും വ്യവസ്ഥിതികളോടും ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ബഷീർ ഓർമ്മയാകുന്ന ഈ മുപ്പത്തിരണ്ടാം വർഷത്തിൽ, ഈ എഡിറ്റോറിയൽ ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും മനസ്സാക്ഷിയോടാണ് സംസാരിക്കുന്നത്.
നമുക്ക് ചുറ്റുമുള്ള മനുഷ്യരെ അന്യരായി കാണാതെ, അവരെയും നമ്മളിലേക്ക് ചേർത്തുനിർത്താം. ‘ഞാനും നീയും’ ചേർന്ന് ‘നമ്മൾ’ എന്ന സുന്ദരമായ ആ വലിയ ഒന്നായി മാറാൻ ബഷീറിന്റെ ഓർമ്മകൾ നമുക്ക് കരുത്തുപകരട്ടെ. കാരണം, സ്നേഹം മാത്രമാണ് ഈ ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആയുധം; ബഷീർ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെ തെളിയിച്ചുതന്നതും അതുതന്നെയാണ്.
